Súc miệng bằng nước oxy già có sao không? Góc nhìn nha khoa

Súc miệng bằng nước oxy già là một thực hành khá phổ biến ngoài chăm sóc răng miệng chính thống. Thực hành này thường xuất phát từ kinh nghiệm truyền miệng hoặc suy diễn từ các ứng dụng y tế khác của oxy già.

Vậy súc miệng bằng nước oxy già có sao không? Có nên sử dụng theo thói quen tại nhà? Bài viết dưới đây phân tích vấn đề dưới góc nhìn nha khoa, làm rõ sự khác biệt giữa oxy già y tế và nước súc miệng chứa hydrogen peroxide, đồng thời nêu các rủi ro có thể gặp khi dùng không đúng bối cảnh.

Phân biệt nước oxy già và dung dịch súc miệng hydrogen peroxide

Trong chăm sóc răng miệng, nước oxy già cần được hiểu đúng về bản chất hóa học, mục đích sử dụng và phạm vi an toàn, thay vì xem như một loại nước súc miệng thông thường. Nhiều người cho rằng nước oxy già và nước súc miệng chứa hydrogen peroxide là tương đương. Trên thực tế, hai loại này khác nhau về mục đích, công thức và độ an toàn khi sử dụng. Mỗi loại có phạm vi sử dụng riêng và chỉ nên áp dụng đúng trong bối cảnh được thiết kế.

Nước oxy già (hydrogen peroxide y tế) là dung dịch hydrogen peroxide được sản xuất cho mục đích sát khuẩn ngoài da trong y tế.

• Thành phần cốt lõi: Hydrogen peroxide với nồng độ y tế thông dụng (thường 3%), pha trong nước tinh khiết.
• Đặc điểm công thức: Công thức đơn giản, tập trung vào khả năng oxy hóa để làm sạch bề mặt mô và vết thương ngoài da.
• Định hướng sử dụng: Dùng một lần hoặc trong thời gian rất ngắn, trên bề mặt mô ngoài cơ thể.

Nước súc miệng chứa hydrogen peroxide là sản phẩm nha khoa được bào chế riêng cho khoang miệng, với công thức được điều chỉnh để phù hợp với mô mềm và môi trường sinh lý trong miệng.

• Thành phần cốt lõi: Hydrogen peroxide hoặc dẫn xuất peroxide ở nồng độ thấp, phù hợp cho sử dụng trong khoang miệng.
• Đặc điểm công thức: Công thức có kiểm soát nồng độ và pH, thường được bổ sung các thành phần hỗ trợ ổn định dung dịch và giảm kích ứng niêm mạc.
• Định hướng sử dụng: Súc miệng trong thời gian ngắn, theo tần suất và hướng dẫn cụ thể.

Sự khác biệt trong thành phần công thức cho thấy không thể thay thế hay hoán đổi hai loại dung dịch, dù cùng mang tên hydrogen peroxide.

Vì sao nhiều người súc miệng bằng nước oxy già ?

Trong khoang miệng, một số yếu tố khiến nước oxy già được dùng theo kinh nghiệm truyền miệng gồm:

• Cảm giác sạch miệng tức thì: Hiện tượng sủi bọt khi súc miệng tạo cảm giác loại bỏ mảng bám và cặn bẩn, khiến nhiều người tin rằng khoang miệng đã được làm sạch sâu.
• Niềm tin về khả năng diệt khuẩn mạnh: Do có tính oxy hóa, nước oxy già thường được gán cho khả năng tiêu diệt vi khuẩn nhanh, từ đó được sử dụng với mục đích giảm mùi hôi miệng hoặc hỗ trợ viêm nướu.
• Dễ tiếp cận và chi phí thấp: Nước oxy già là dung dịch dễ mua, giá rẻ, thường có sẵn trong gia đình, nên dễ được tận dụng cho nhiều mục đích ngoài chỉ định ban đầu.
• Ảnh hưởng từ kinh nghiệm chăm sóc vết thương: Việc oxy già từng được dùng phổ biến để rửa vết thương ngoài da khiến nhiều người suy luận rằng dung dịch này cũng phù hợp để “sát khuẩn” khoang miệng.

Tuy nhiên, các lý do trên chủ yếu dựa trên cảm nhận và kinh nghiệm dân gian, và không phản ánh đúng mục đích sử dụng của oxy già.

Súc miệng bằng nước oxy già có sao không – Rủi ro và tác động bất lợi

Trong bối cảnh chăm sóc răng miệng, việc súc miệng bằng nước oxy già tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu áp dụng theo kinh nghiệm dân gian. Đặc biệt khi sử dụng lặp lại, không kiểm soát nồng độ hoặc thời gian tiếp xúc, hoặc dùng khi khoang miệng đang có tổn thương.

1. Kích ứng và tổn thương niêm mạc khoang miệng

Hydrogen peroxide có tính oxy hóa mạnh. Khi tiếp xúc trực tiếp và lặp lại với niêm mạc miệng, dung dịch này có thể:

• Gây cảm giác cay rát, châm chích hoặc bỏng rát.
• Làm tổn thương lớp biểu mô niêm mạc, đặc biệt ở người có khoang miệng nhạy cảm.
• Làm chậm quá trình lành của các vết loét hoặc tổn thương sẵn có.

2. Ảnh hưởng đến mô nướu và men răng

Việc súc miệng bằng nước oxy già không được kiểm soát có thể:

• Làm nướu dễ kích ứng, tăng nguy cơ viêm nướu khi dùng kéo dài.
• Gây mất cân bằng khoáng bề mặt răng nếu tiếp xúc thường xuyên, đặc biệt khi dùng dung dịch không pha loãng phù hợp.

Những tác động này không phải lúc nào cũng biểu hiện ngay, nhưng có thể tích lũy theo thời gian.

3. Làm mất cân bằng hệ vi sinh khoang miệng

Hydrogen peroxide không có tính chọn lọc trong việc tiêu diệt vi khuẩn. Khi sử dụng thường xuyên cả vi khuẩn có lợi và có hại đều bị ảnh hưởng. Môi trường sinh lý trong khoang miệng có thể bị xáo trộn, có thể làm tăng nguy cơ các bệnh lý khoang miệng.

4. Che lấp triệu chứng bệnh lý

Cảm giác sạch miệng tức thì sau khi súc oxy già có thể khiến người dùng:

• Chủ quan, trì hoãn thăm khám nha khoa.
• Không phát hiện sớm các bệnh lý răng nướu hoặc nhiễm trùng đang tiến triển.

Trong các trường hợp này, việc súc miệng chỉ mang tính tạm thời và không giải quyết nguyên nhân gốc.

Kết luận

Súc miệng bằng nước oxy già là một thực hành xuất phát từ kinh nghiệm dân gian, nhưng không được xem là phương pháp an toàn để sử dụng thường xuyên trong chăm sóc răng miệng. Trong nha khoa, hydrogen peroxide chỉ được sử dụng có kiểm soát, với nồng độ và thời gian phù hợp. Một số sản phẩm cho khoang miệng cũng có thể được bào chế riêng theo mục đích sử dụng.

Bài viết nhằm cung cấp thông tin tham khảo không nhằm mục đích hướng dẫn, khuyến khích hoặc hợp thức hóa việc sử dụng nước oxy già trong chăm sóc răng miệng. Nội dung không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ hoặc nha sĩ.

Xem thêm các nội dung khác:

• Súc miệng bằng nước lá trầu không – Bằng chứng khoa học và giới hạn cần biết
• Súc miệng bằng rượu trắng có tốt không? Góc nhìn nha khoa